communicatie met oostflank Lochemseberg, 3.6.2026:
maandag 8 juni 2026
62 oude Friese kerken verliezen snel hun functie
In Fryslân staan 62 monumentale kerken die de komende jaren afgestoten worden en herbestemd moeten worden. In de jaren daarna verliezen nog eens 70 kerken hun religieuze status. Van die 132 gebouwen hebben er 30 onvoldoende geld om behoud veilig te stellen. Dat gaat om zeker 10 miljoen euro.
Er zou een fonds moeten komen voor het behoud van religieus erfgoed, aangezien steeds meer kerken uit de eredienst geraken en hun religieuze functie verliezen, betoogde onafhankelijk Statenlid Albert van Dijk in november vorig jaar. Provinciale Staten nam zijn motie aan die opdracht gaf om te onderzoeken of zo’n fonds haalbaar en betaalbaar zou zijn.
Urgent
Voor 56 dorpskerken geldt dat de situatie urgent of redelijk urgent is, dus dat ze op afzienbare termijn uit de eredienst worden genomen. Daaronder vallen 38 rijksmonumenten, tien gemeentelijke monumenten en acht gebouwen zonder monumentstatus. In grotere kerken en steden komen daar nog eens twee rijksmonumenten en vier gemeentelijke monumenten bij. In de jaren daarna volgen nog eens 70 kerken (64 rijksmonumenten en 4 gemeentelijke monumenten in dorpen, plus twee gebouwen zonder monumentstatus in grotere kernen).
Voor dertig van deze kerken geldt dat er geen of onvoldoende geld voorhanden is om het gebouw te verbouwen of het behoud op een andere manier veilig te stellen. Gedeputeerde Staten nemen de schatting van het platform over dat er per kerk gemiddeld een ‘meegeefsom’ van 400.000 euro nodig is. De komende 20 jaar zou dus 12 miljoen euro nodig zijn (6 ton per jaar). De provincie rondt dat naar beneden af tot 10 miljoen euro (5 ton per jaar), omdat er cofinanciering door de (huidige of toekomstige) kerkeigenaar verwacht wordt.
Gedeputeerde Staten leggen Provinciale Staten de keuze voor om, om te beginnen, een tijdelijk fonds van een half miljoen per jaar voor de eerste vijf jaar in te stellen. Er wordt voorgesteld een aantal voorwaarden eraan te koppelen. Zo moet de kerk een zogenoemd topmonument zijn ‘en dient daarom een rijksmonument te zijn’ en ze moet een kerkhof hebben, omdat dat enerzijds de cultuurhistorische waarde verhoogt maar anderzijds de gebruiks- en exploitatiemogelijkheden beperkt. Dat geldt voor 90 van de 132 gebouwen. Van die 90 hebben er 30 dus geen of te weinig geld voor behoud.
Alde Fryske Tsjerken
Gedeputeerde Staten stellen nog meer maatregelen voor om het behoud van monumentale kerken veilig te stellen. Zo zou Stichting Alde Fryske Tsjerken (SAFT) meer personeelsleden kunnen gebruiken. Nu heeft SAFT een kleine 6 fte voor het beheer van de huidige collectie van 58 kerken. Ter vergelijking: Stichting Oude Groninger Kerken heeft 20 fte voor 103 kerken. GS stelt voor om de jaarlijkse subsidie aan SAFT met 65.000 euro te verhogen tot 389.000 euro.
bron 8.6.2026: https://frieschdagblad.nl/geloven/62-oude-kerken-verliezen-snel-hun-functie-49266728.html
maandag 25 mei 2026
zaterdag 23 mei 2026
donderdag 21 mei 2026
Zeven pijlers van gezondheid
Vijf pijlers onder gezondheid, naast slaap, voeding, bewegen, natuur en de vergeten pijler kunst, aldus Daisy Fancourt (35), hoogleraar psychobiologie en epidemiologie aan University College Londen. Ze doet al vijftien jaar onderzoek naar de gezondheidseffecten van kunst, en weet inmiddels hoe talrijk en breed die zijn. Mentaal én fysiek. Vermindering van stress, vertraging van de veroudering, minder kans op depressie, op dementie, op chronische pijn, op hart- en vaatziekten, op verstoringen van de afweer.
Overigens vergeet ze de allerbelangrijkste pijlers: Spiritualiteit en Stilte
vrijdag 15 mei 2026
Natuur in het nauw in Nederland: ze offeren zich voor jouw en mij. Stel je eens voor dat wij als soort bedreigd worden door een andere soort!
Helft van Nederlandse soorten in het nauw, veel bijen en dagvlinders al verdwenen
In Nederland is ongeveer de helft van de in kaart gebrachte soorten bedreigd. Van dagvlinders en bijen is een aanzienlijk gedeelte al verdwenen. Deze vrijdag is het Internationale Bedreigde Soortendag..
Nederland telt 47 duizend dieren-, planten, en schimmelsoorten Bij bedreigde soorten gaat het vaak over gewervelde dieren, zoals de onlangs uitgestorven dunbekwulp, en de wolf, die sinds 2018 na 150 jaar weer terug is in Nederland. Maar zoogdieren, vogels en vissen maken nog geen 2 procent van het soortenaantal uit. In Nederland zijn twintigduizend verschillende insecten, ruim tienduizend schimmels, inclusief paddenstoelen, drieduizend soorten microalgen, en 2.500 vaatplanten en spinachtigen.
Van de Nederlandse soortenrijkdom is circa 17 procent, achtduizend soorten, in kaart gebracht. Soorten die bedreigd zijn, worden door de overheid op een rode lijst geplaatst. Minder dan de helft van de geïnventariseerde soorten wordt niet bedreigd. De andere soorten zijn in meer of mindere mate in het nauw gebracht, variërend van ‘gevoelig’ tot ‘ernstig bedreigd’.
donderdag 14 mei 2026
samenleving van graniet en spar
alten Steinbruch Fuchsbau,Fichtelgebirge,
bron: https://www.facebook.com/groups/388621981195274
woensdag 13 mei 2026
Ons LAND
Dit land is niet van multinationals of politieke opportunisten
Er is een stille revolutie gaande. We horen vooral de hardste schreeuwers. Het nieuws gaat over aanslagen met vuurwerkbommen en gewelddadige rellen in gemeenten die de Spreidingswet uitvoeren. Intussen herbouwen gewone Nederlanders een gedeelde wereld van gemeenschappen. En waar overheid of markt het collectieve belang schaadt, stappen burgers steeds vaker naar de rechter.
Zo begon Follow The Money-oprichter Eric Smit een nieuw collectief, The Firewall. Omdat de overheid de democratie onvoldoende beschermt tegen de groeiende macht en sloopkracht van grote techbedrijven, wil The Firewall hun invloed met journalistiek en activisme inperken. Zo begon The Firewall meteen een rechtszaak tegen minister van Economische Zaken Heleen Herbert, om te voorkomen dat het bedrijf achter DigiD en MijnOverheid Amerikaans wordt.
Op dezelfde manier strijdt Mobilisation for the Environment van chemicus Johan Vollenbroek tegen het grootschalig verdwijnen van dier- en plantensoorten door te veel stikstof. Vollenbroek won honderden kleine en grote rechtszaken om natuurgebieden te beschermen - in 2019 werden als gevolg daarvan bijna alle bouwactiviteiten stilgelegd.
Zo'n zaak haalt dan de krant. Maar buiten de schijnwerpers gebeurt er iets groots in het besturingssysteem van de samenleving. Daar wordt de verhouding tussen overheid, markt en burger op zijn kop gezet. Uit frustratie over een afzijdige overheid en de winstgedreven markt verenigen burgers zich. Ze bouwen coöperaties die lokaal publieke goederen leveren. Zevenhonderd energiecoöperaties geven hun leden groene stroom. Er zijn coöperaties voor laadpalen, deelauto's, buurtbussen en fietsenwerkplaatsen, voor gastouderopvang en ouderenzorg. Verenigd in een coöperatie bouwen mensen samen huizen waarvan ze eigenaar zijn. Zelfstandigen verzekeren elkaar goedkoper en beter tegen arbeidsongeschiktheid in achthonderd broodfondsen. Om sluiting en de projectontwikkelaar voor te zijn, kopen buurtbewoners de lokale kruidenier, boekhandel of dorpskroeg op - zoals in Wijk aan Zee café de Zon en café 't Sluisje aan de Amsterdamse Nieuwendammerdijk.
In Amsterdam floreert deze praktijk van gezamenlijkheid, en de stad wil de coöperatieve hoofdstad van Europa worden. Een grote coalitie van maatschappelijke organisaties bundelt haar krachten op MeentCoop, zodat 35 procent van de Amsterdamse economie in 2035 in gemeenschappelijke handen is. Laatste voorbeeld: steeds meer verenigde burgers kopen stukken grond voor verwildering, voedselbossen of bosbeheer. Dorre landbouwgrond wordt weer tot leven gewekt door de coöperatie met de mooiste naam: Land van Ons.Dit land is niet van multinationals, volksmenners of politieke opportunisten, het is van de mensen die hier leven. Maar terwijl burgers de hoofdprijs dokken aan de pomp, noteert Shell de hoofdprijs aan kwartaalwinst. Burgers achter schermen radicaliseren omdat bigtech over onze belangrijkste publieke ruimtes heerst. Denkend vanuit publiek belang hoort zulke overwinst in een collectieve pot, en is de openbare ruimte een veilige plek voor goede gesprekken.
Het is de kern van de zaak. Dit land is van ons. En gezamenlijk nemen burgers het beetje voor beetje terug. Door zich te verenigen breken ze schermen af. Ze bouwen nieuwe gemeenschappen, versterken de oude, en dichten al doende de leegte die onze democratie zo uitholt. Er wordt een Constitutie voor de Commons geschreven. Het Centrum van Actief Burgerschap helpt burgerorganisaties verantwoordelijkheid te nemen. Verloren verbindingen worden hersteld; de verbinding met anderen, met de natuur, met onszelf en uiteindelijk ook met de overheid - onderzoek van de Amerikaanse socioloog Robert Putnam leert dat waar sociaal kapitaal hoog is, ook het vertrouwen in de politiek weer stijgt.
En zo groeit - eindelijk - van onderop een narratief dat het neoliberale denken van efficiency, minimale kosten en winstmaximalisatie, het materialistische verhaal van winnaars en verliezers, uitdaagt. Wat linkse partijen na 2011 niet lukte, ontstaat nu in de praktijk. De kiezer is geen klant en geen koning, hij is burger. Het land is van ons. En alleen wijzelf kunnen er iets moois van maken.
~ Volkskrant ~
Abonneren op:
Posts (Atom)