Yarin Eski spreekt vanavond voor de maan. Op gezette tijden neemt hij het podium over voor een korte toespraak. “Jullie noemen me dood, maar je leeft door mijn adem”, houdt hij het publiek in de Space Expo in Noordwijk voor.
De ambassade van de maan is hier neergestreken voor een eerste publieke zitting. De organisatie wil ‘een plek zijn voor de niet-commerciële waarden van de maan in het verhaal van toekomstige maanactiviteiten’. Hoe, dat moet zich nog uitkristalliseren, maar het uiteindelijke doel is om een duidelijke stem in het debat te worden, zoals ook andere organisaties de natuur een stem proberen te geven, neem bijvoorbeeld de ambassade van de Noordzee.
Een groot verschil is de timing, vertelt Eski. “Al die andere ambassades zijn reactief, wij zijn prospectief.” Hij heeft zijn maanpersonage inmiddels afgelegd. Nu is hij weer ‘gewoon’ ruimtecriminoloog, een academicus die zich bezighoudt met wetsovertredingen buiten de atmosfeer. Die specialisatie heeft hem geleerd vooruit te denken. “Toen ik vier jaar terug met ruimtecriminologie begon, werd het niet heel serieus genomen. Nu is dat wel anders. We hebben gezien hoe bijvoorbeeld ruimtevervuiling is toegenomen door de groei van het aantal satellieten.”
Onvermijdelijk
Al is een grootschalige exploitatie van de maan nu niet aan de orde, vergezocht is het allerminst. Grootmachten als de Verenigde Staten en China tonen volop interesse om nu vast een claim te planten. Voor James Carpenter van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA is het zelfs een gegeven dat die exploitatie er vroeg of laat gaat komen. “Het is onvermijdelijk dat het gaat gebeuren”, houdt hij het publiek voor, “maar we kunnen wel een stem krijgen in hoe het gebeurt.”
Net als Antarctica
Sterrenkundige Lucas Ellerbroek ziet ook gaandeweg meer lijn komen in het gesprek dat de ambassadeleden voeren. “We zijn hier niet alleen maar Kumbaya aan het zingen”, zegt hij. Hij trekt de vergelijking met Antarctica. Over dat continent is gaandeweg een consensus gekomen hoe je je daar verantwoordelijk moet gedragen. Maar dat gaat niet vanzelf. “Zet maar stevig in”, vindt hij daarom. “Pretendeer dat je voor de maan kunt spreken, en dan kom je vervolgens op iets redelijks uit.”
Die discussie is wat de komende jaren moet gaan spelen. Dat is nu belangrijker dan de precieze positie die de maan moet gaan kiezen in het geopolitieke spel. Van Heemstra hoopt ook dat het initiatief navolging krijgt en er meer ambassades van de maan worden opgericht. “Je kunt je bij de beweging aansluiten”, sluit ze de avond af. “Ik weet nog niet hoe, maar het kan.”
