zaterdag 23 augustus 2025
woensdag 20 augustus 2025
het nederlandse zandlandschap is te kleinschalig voor zulke boerenbaronnen
Grootste melkveebedrijf van Nederland failliet: 'We hoorden het via de media'
Het grootste melkveebedrijf van Nederland, Vreba Melkvee in Vredepeel, is failliet. Het bedrijf met zijn enorme stallen is een begrip in de agrarische wereld. Eerder had Vreba Melkvee twee boerderijen in de Achterhoek.
Het bedrijf van de familie Van Bakel, met zijn gigantische stallen en enorme carrousel waarin koeien worden gemolken, is een bekende naam in de agrarische wereld.
Volgens dagblad De Limburger zijn schuldeisers naar de rechter gestapt om het faillissement aan te vragen. Mede-eigenaar Amber van Bakel wil nog niet inhoudelijk reageren op het faillissement. „We wisten niet dat dit eraan kwam. We hoorden het via de media.”
Onrust in de Achterhoek
De familie zorgde vijf jaar geleden voor onrust in de Achterhoek, toen het in Steenderen en Laag-Keppel twee megaboerderijen ging huren van de bekende multimiljonair Kees Koolen. Boeren in de omgeving waren bang dat hierdoor de grondprijs zou gaan stijgen.
Ook klaagden omwonenden over het zware landbouwverkeer en het slechte contact met de nieuwe eigenaar en gebruikers. Twee jaar later vertrokken de Van Bakels alweer uit de Achterhoek naar een boerderij in Duitsland.
In de clinch met de overheid
De laatste tijd was het bedrijf meerdere keren in het nieuws omdat het in de clinch lag met de gemeente Venray en de provincie Limburg. Zo zou Van Bakel een speciale verwerkingsfabriek voor zuivel en silo’s zonder vergunning gebouwd hebben.
Ook melkverwerker Farmer House Products bv en Vreba Genetics bv, dat zich bezighoudt met het opfokken van jongvee, zijn failliet verklaard. Beide zijn op hetzelfde adres gevestigd.
Wie zijn de Van Bakels?
Grondlegger van de superboerderij in Vredepeel is overgrootvader Wim. Die begon in 1956 met elf melkkoeien in het net ontgonnen gebied. Zijn drie kleinzonen Willy (1962-2023), Alex (1963) en René van Bakel (1965) breidden het uit naar een ‘superfarm’ met Amerikaanse afmetingen.
Ondertussen begon Willy een bedrijf dat boeren hielp emigreren naar Amerika. Dat liep niet goed af, een deel van de boeren kwam berooid terug, investeerders raakten hun geld kwijt. Daarop verkaste Willy naar Brazilië.
Van Bakel Onroerend Goed groeide uit tot een grote handelaar in melkquota, maar ging uiteindelijk failliet. Plannen om samen met multimiljonair Kees Koolen ‘megafarms’ in Brazilië te ontwikkelen liepen op niets uit. Naast het melkveebedrijf in Vredepeel runt de familie nog meerdere boerderijen in Nederland en eentje in Duitsland.
Rechter zet streep door faillissementen grootste melkveehouder van Nederland
21.8.2025 AD.
Het faillissement van drie onderdelen van de grootste melkveehouderij van Nederland, Vebra Melkvee in Vredepeel, is van de baan. De rechtbank Limburg heeft er een streep doorgezet, nadat de eigenaren van de megaboerderij alsnog met de schuldeiser tot een akkoord zijn gekomen.
bizar dat gekouw op plastic... vanaf nu op de zwarte lijst
Gezondheidsexperts: ‘bizar’ dat plastic in kauwgom niet op verpakking vermeld staat
Is het vreemd dat op shampoo wel moet staan dat er plastic in zit, maar op kauwgom niet? Gezondheidsexperts vinden van wel. De kauwgomindustrie is zich van geen kwaad bewust.
Houtlijm. Fietsband. Plastic flesjes. Niet direct waar je aan denkt als je een kauwgompje in je mond stopt. Toch is dit ongeveer waar je op kauwt. Polyvinylacetaat (houtlijm), butylrubber (fietsband), polyethyleen (flesjes), en een rits andere plastics behoren tot de kerningrediënten van kauwgom.
Niet dat je dat ziet als je op een potje Mentos of pakje Sportlife kijkt. Nergens op de verpakkingen staat vermeld dat ze plastic bevatten. In de ingrediëntenlijst staat enkel de term ‘gombasis’. De specifieke mix van plastics is een geheim recept van fabrikanten.
Prominente gezondheidsdeskundigen vinden dit zorgwekkend, blijkt uit een rondvraag van Trouw. “Het is bespottelijk dat op de verpakking niet hoeft te staan dat er plastic inzit”, zegt analytisch chemicus Marja Lamoree (Vrije Universiteit). Over de potentiële gezondheidsrisico’s van eventuele (micro)plastics in kauwgom is weinig bekend, maar fabrikanten zouden op zijn minst duidelijk moeten maken dat consumenten op plastic kauwen, vindt ze.
Bron: https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/gezondheidsexperts-bizar-dat-plastic-in-kauwgom-niet-op-verpakking-vermeld-staat~b83f808b/
dinsdag 19 augustus 2025
just going into Nature...
zondag 17 augustus 2025
de levende stenen ziel van Twente
Schrijver Willy Berends levert ‘keihard bewijs’: Twente is een stam
Willy Berends beschrijft in zijn nieuwste boek de Twentenaren als de laatste stam van Nederland. Het werk omvat de afgelopen 2000 jaar van die stam en weegt een kilo. De Enschedeër voelt zich deel van de stam Twente. „Ik wil alleen nog naar onszelf luisteren”, zegt hij. Maar dan slaat hem de schrik om het hart...
Tubantia, Frank Timmers
Je kunt het beste met Willy Berends praten op de Tankenberg bij Oldenzaal. Hier stond heel lang geleden een tempel. De Romein Tacitus schreef 14 na Christus dat de stam Tubanti op deze plek de godin Tanfana vereerde. Dichtbij lag een offersteen van bijna 8000 kilo, die later naar het centrum van Oldenzaal is verplaatst. Daar ligt ze nog steeds. Die steen staat op de voorkant van De laatste stam.
Het magische begin
Met het boek op schoot zit hij op de koude keien van de koepel die hier staat. Ook Marcel Waanders en Olaf Visscher zijn erbij. Berends heeft geen rijbewijs en zij hebben hem bij zijn zoektocht naar de wortels van de stam overal naartoe gebracht. „Het was als een avontuur uit een jongensboek”, zegt Visscher. „Het was alsof ik als Sam met Frodo van Lord of the Rings meeging”, zegt Waanders.
Berends kijkt uit over de groene omgeving en vertelt van de bronnen die hier zijn en van de 35 leylijnen die hier samenkomen. Leylijnen zijn onzichtbare banen die historische of spirituele plekken verbinden. Berends is deze energiebanen zelf gaan voelen.
Zo kan hij zich verbeelden hoe het vroeger was. Berends beschrijft dat hij nu een vrouw voor zich ziet die ooit in de tempel hier een gouden beker gebruikte om te offeren. Hij bladert door zijn boek en laat een afbeelding van die gouden beker zien. Voor Berends is deze magische plek het begin van de geschiedenis van de Germaanse stam Twente.
De missie
In 2014 ontdekte Berends dat maar weinig mensen wisten dat Twente in ieder geval al 2000 jaar bestaat. Daarom wilde Berends een boek schrijven over de geschiedenis. Eerst dacht hij aan één boek, daarna aan twee. Nu worden het er vier. Tijdens het schrijven merkte hij dat het steeds meer over zijn eigen leven ging. „Het is veel persoonlijker geworden dan ik dacht”, zegt hij.
Goede oude tijd
Op de Tankenberg denkt Berends na: „Ik ben erg benieuwd wat mensen vroeger allemaal wisten. Zij begrepen dingen over de zon, de sterren en de dieren die wij nu niet meer begrijpen. Er is veel verloren gegaan, door de Romeinen en door het christendom. Er was een tijd daarvoor, waarin de mensen elkaar niet met knuppels op de kop sloegen, maar in een hoogwaardige cultuur met elkaar leefden.”
Met zijn boek wil Berends laten zien dat de ziel van de stam Twente nog steeds bestaat. De stam van Twentenaren heeft alles overleefd door niet zo op te vallen. Andere mensen vonden de groep niet belangrijk en zelfs achterlijk.
De mensen uit Twente trokken zich daar niets van aan. Ze konden goed voor zichzelf zorgen. „Belangrijk is dat de mensen elkaar niet naar het leven stonden. Moord kwam er niet voor. Er was geen leider, er waren afspraken van noaberschap en dat werkte.”
De stenen ziel
Berends raakte steeds meer gefascineerd door oude grote offerstenen die overal in Twente liggen. Twentenaren hebben er volgens hem altijd mee gesleept om ze te bewaren en nog altijd koesteren ze die. Hij ontdekte dat deze Germaanse en heidense erfenis zelfs bij allerlei christelijke kerken is te vinden. Berends fotografeerde bijvoorbeeld een oude offersteen die in Den Ham de kerk als hoeksteen dient. Zoals volgens de koster Jezus de hoeksteen van de samenleving is.
Berends raakte ervan overtuigd dat het koesteren van deze stenen bewijst dat de ziel van de Germaanse stam Twente nog altijd bestaat. Duizend kerken bezocht hij samen met zijn twee vrienden. Het zijn kerken die hij tot de Twentse invloedssfeer rekent. En overal vond hij die kolossale keien.
De speurtocht werd haast obsessief toen hij zich realiseerde dat niemand voor hem zo al die stenen bij kerken had vastgelegd. „We gingen soms wel naar 20 kerken op een dag”, zegt hij. Hoe meer hij er vond, hoe sterker volgens hem het bewijs werd dat de stam nog leeft.
Rituelen en continuïteit
Bij de Twentse stam horen paasvuren, geveltekens, midwinterhoorn, een vlag, een volkslied, vlöggeln, een taal en kloten. Maar ook al die enorme keien. „Mijn God, daar kun je toch niet omheen?”, zegt Berends. „Daarin zit de continuïteit van dit volk. Ik had nooit gedacht dat je zo dicht bij huis zoiets spannends kunt doen.”
Hij fotografeerde ze en drukte ze af in zijn boek. Ook daarom is het zo zwaar geworden, nog los van archiefmateriaal en boeken van oude historici die hij raadpleegde en verwerkte.
Zit er iets van die stam in u?
„Ja, anders doe je dit ook niet. Stel je voor dat wij als Twente 2000 jaar met elkaar hebben doorgebracht. Dat hebben we gedaan zonder elkaar de hersens in te slaan. Alles wat fout is gegaan komt van buitenaf. Van de Romeinen tot Karel de Grote, verzin het maar: Napoleon, Hitler, de Spanjaarden; alle ellende komt van buiten.”
„Ik zie steeds minder de noodzaak om ergens anders naar te luisteren dan naar onszelf. Ook niet naar Den Haag en ook niet naar New York en naar Moskou. Laten we maar gewoon naar onszelf luisteren, want wij hebben eigenlijk als enige bewezen dat we het al zo lang met elkaar kunnen volhouden.”
Bent u een optimist?
„Zeker niet. Een jongen van 14 weet zichzelf nu volstrekt niet te redden. 2000 jaar geleden wel. We zijn met z’n allen dommer aan het worden in plaats van slimmer. We zijn echt afgestompt. Ik vind dat zonde. Dit kan best de reden zijn dat ik me op de geschiedenis van de stam heb gestort. Het is persoonlijker geworden dan ik had gedacht.”
Uw gedachten weerspiegelen die van de Twentse autonome beweging Sapientes ab Oriënte en hun Universele Verklaring van het Twentse Noaberschap. Is het boek het historisch fundament voor een autonome beweging?
„Alsjeblieft, hou er wel de humor in. Mijn boek is geen wetenschap en het is geen politiek. Je wijst me hierop en ik stel met verbijstering vast dat ik ze niet ken, maar dat de overeenkomst groot is. Het komt echt heel dichtbij. Ik schrik ervan, maar het prikkelt me ook. Mijn boek moet niet gekaapt worden voor een afscheidingsbeweging. Ik ben absoluut een vrije jongen, maar houd me niet op die manier met de toekomst bezig.”
„Aan de andere kant weet ik ook wel dat van Eibergen tot Reutum zo wordt gedacht. Het maakt mijn boek over de geschiedenis wel heel actueel. Ik moet duidelijk gaan maken hoe ik mij hiertoe verhoud. Ik moet deze beweging ontmoeten en ze een plek geven in het volgende deel.”
Dat deel wil Berends in november publiceren.
Het boek De Laatste Stam is verkrijgbaar in de boekwinkels. Online is het te bestellen via de website delaatstestam.nl
Zweelo fenomenen rond een loden kist
Graven naar loden kist in rijksmonument leidt tot aangifte tegen kerkbestuur en Willy Berends
De provincie Drenthe heeft aangifte gedaan van vernielingen in een historisch kerkje onder aansporing van de Twentse schrijver en amateur-onderzoeker Willy Berends. „Ik ben medeplichtig, maar niet verantwoordelijk”, zegt de Enschedeër.
Frank Timmers
Op aansporing van Berends en in zijn aanwezigheid is de afgelopen jaren herhaaldelijk gegraven en geboord in de hervormde kerk van Zweeloo. „Zeven keer”, zegt Berends. Het pittoreske godshuis is een rijksmonument en stamt uit de 13de eeuw. Berends was op zoek naar een middeleeuwse grafkist van lood.
In het geheim
Het graven en boren gebeurde in het diepste geheim. De kerkdeuren gingen dan dicht. Berends beschrijft de expeditie in geuren en kleuren in zijn net uitgekomen boek De laatste stam over de Germaanse ziel van de Twentenaren. Tal van foto’s laten zien dat er diep in het monument is gegraven. Behalve kleine keien werd er niets gevonden.
Dat heeft geleid tot aangifte door de provinciaal archeoloog van Drenthe. Zij heeft aangifte gedaan bij de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en bij de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed. Volgens haar is de Erfgoedwet overtreden. Dat gebeurde willens en wetens: ze had vooraf gezegd dat graven niet mocht.
Geschiedenis schrijven
Dat ze het toch deden, komt omdat ze dachten dichtbij een vondst te zijn die hun wereld zou veranderen. Berends vermoedde geschiedenis te schrijven: „Mijn boek was dan in het Engels verschenen.” Het kerkbestuur zag drommen toeristen naar Zweeloo komen om de loden kist te bewonderen. En dat is belangrijk om het monument te kunnen bekostigen.
In opspraak
Berends is recent in Enschede in opspraak geraakt omdat hij onder de Grote Kerk in Enschede heeft gezocht naar sporen van de oudste Enschedeërs. Hij vond er in 2023 een botje dat hij meenam en begin dit jaar overhandigde aan Patrick Welman, voorzitter van de Oudheidmaker Twente en burgemeester van Oldenzaal. Hij heeft er inmiddels voor op zijn donder gekregen.
Verder onderzoek
De erfgoedinspectie bevestigt de aangifte van de provinciaal archeoloog. De inspecteur gaat de zaak onderzoeken en wil er niet op vooruitlopen. Duidelijk is dat de betrokkenen binnenkort aan de tand worden gevoeld. Berends schrikt van dit gevolg van zijn avontuur. Hij zegt dat er alleen tegels vernield zijn en dat die slechts 100 jaar oud zijn.
Mysteries
Het kerkje van Zweeloo is zo mooi dat Vincent van Gogh er een schets van maakte. Maar die schets is verdwenen en toeristen moeten het doen met een foto ervan. Het is een van de twee mysteries van Zweeloo: waar is het kunstwerk en waar is de loden grafkist? Enschedeër Willy Berends dacht dicht bij de oplossing van dat tweede mysterie te zijn.
Zweeloo is een Drents dorpje met ruim 300 inwoners. Vorig jaar was er spectaculair theater over de prinses van Zweeloo: een vrouw van aanzien, begraven in een grafheuvel uit de 5de of 6de eeuw. Haar status blijkt uit de bijzondere grafgiften om haar heen: sieraden en paarden. De grafheuvel ligt dicht bij het kerkje en is een toeristische attractie.
Littekens in de vloer
In de kerk zijn souvenirs te koop: kaarten van de kerk, plaatselijke kunst en dingen die met Van Gogh te maken hebben. Vrijdag zijn er 27 toeristen binnen geweest. Achterin staat een doopvont van Bentheimer zandsteen, vermoedelijk afkomstig uit de 9de eeuw, die ooit gebruikt werd als drinkbak voor koeien.
Als je de avondmaalstafel opzij rolt, zie je de littekens in de vloer van een slijptol. Hier is een gat gegraven. Ook onder een stoel naast het spreekgestoelte zijn de groeven nog zichtbaar van een tweede gat. Onder leiding van Berends werd hier meters diep gegraven op zoek naar een loden grafkist. Waarom en wat had deze man uit Enschede hier te zoeken?
Offerstenen
Voor de kerk ligt een kolossale steen. Het moet een offersteen zijn uit de tijd dat de mensen hier nog heidens en Germaans waren. Vanwege die steen was Berends bij deze kerk terecht gekomen. Voor zijn boek De laatste stam bezocht hij duizend kerken in het Nedersaksisch taalgebied. Overal vond hij dit soort stenen die de Germanen bij hun rituelen gebruikten. Dat ze netjes bewaard worden, bewijst voor hem dat de Twentse stam - de Tubanten - nog altijd leeft.
Maar in Zweeloo gaat het verder. Hier raakte hij in de ban van het mysterie van de loden kist. Het verhaal gaat dat er onder de kerkvloer een loden grafkist moet liggen. De kist moet uit de vroege middeleeuwen zijn en is uiterst zeldzaam. Alleen iemand die rijk was, kon het zich permitteren. Lood conserveert goed.
Schatkaart
Berends spoorde een soort schatkaart op met een aanwijzing waar in de kerk de kist moest liggen. Hij sprak in Nijmegen met het Valkhofmuseum over de loden kist die daar bij opgravingen in 2001 werd gevonden. Met al deze informatie wakkerde hij het vuur bij de kerkenraad van Zweeloo aan om te gaan graven. Dat gebeurde de afgelopen drie jaar. Er werd niets gevonden.
De tol
Maar nu hebben de betrokkenen de Erfgoedinspectie op hun dak vanwege overtreding van de Erfgoedwet. Berends was er afgelopen week nog niet van op de hoogte. Hij schrikt ervan en zegt: „Ik ben medeplichtig, zeker, maar ik ben niet verantwoordelijk.”
Op de niet oorspronkelijke tegelvloer na is er volgens hem niets vernield. Hij geeft toe dat daarin is gezaagd en geboord en dat er daarna is gegraven. Maar die grond was 100 jaar geleden ook al overhoop gehaald.
„Het is geen ongeroerde grond”, zegt hij. „Ik heb niet het gevoel dat ik mensen heb aangezet iets strafbaars te doen. Ik ben schrijver en onderzoeker, ik heb zelf niet gegraven. Bovendien, als Drentenaren iets niet willen, doen ze het echt niet.”
Zandbak
Berends zegt dat er wel over is gesproken of dit kon. „Het is wel iets anders dan graven in een zandbak”, zegt hij. „We wisten dat het een rijksmonument is. Maar er ligt gewoon bouwzand onder. Als ze het geld hadden gehad, was er vloerverwarming aangelegd.”
Berends zegt dat de ondergrondse zoektocht een paar jaar heeft geduurd. Er is twee keer gegraven en vijf keer geboord. Aanwijzingen kwamen van dat oude kaartje, een metaaldetector, een grondradar, een wichelroedeloper en een paragnost. „Die loden kist, dat was goud geweest”, zegt hij.
Maar een klein gaatje
Een van de betrokkenen bij de speurtocht was Gilbert Mulder. Hij is voorzitter van de kerkenraad en kerkrentmeester. Bovendien is hij raadslid voor de Partij van de Arbeid in Coevorden, de gemeente waaronder Zweeloo valt.
Hij vertelt dat de tussenkomst van die paragnost hem ook te ver ging. Want hij is van ‘eerst zien dan geloven'. Maar er is toen ook slechts een klein gaatje geboord. En niets gevonden. Aanvankelijk zag hij het niet zitten, maar daarna kreeg ook hij de geest.
Verboden of niet?
Hij zegt dat de kerkenraad toestemming heeft gegeven voor de archeologische expeditie. De kerkenraad heeft overleg gehad met de provinciaal archeoloog om te polsen of dit wel kon. Hij heeft niet begrepen dat deze kleine ingrepen niet mochten. „In mijn beleving kon het alleen niet als het heel groot was”, zegt hij.
Maar dat ligt volgens de provincie Drenthe anders. De provinciaal archeoloog heeft vooraf twee dingen gezegd. In de eerste plaats dat er geen archeologisch of wetenschappelijk bewijs is dat er een loden kist ligt. In de tweede plaats dat onderzoeken met een metaaldetector mag, maar graven niet.
Geen spijt
Mulder heeft ook nu geen spijt van het graven en boren. Hij denkt niet dat er strafbare feiten zijn gepleegd en kan zich niet voorstellen dat het nog gevolgen voor het bestuur heeft.
Voor de provinciaal archeoloog is er echter sprake van overtreding van de Erfgoedwet. Ze heeft daarom aangifte gedaan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en bij de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed.
Op zwart zaad
Mulder licht toe waarom de kerkenraad zo heeft gehoopt op een historische vondst. „We zitten op zwart zaad”, zegt hij. „We hebben 300 leden. Jaarlijks overlijden er 15. Het gaat zelfs steeds sneller door de vergrijzing.”
De vondst van de loden kist zou de toekomst financieel veel rooskleuriger hebben gemaakt. De kerk heeft inkomsten van de leden, donaties, trouwerijen, exposities en concerten. En er komen dus toeristen omdat Vincent van Gogh het kerkje ooit schetste.
In Amerika
Het origineel van de kunstenaar is zoek sinds een veiling tweede helft vorige eeuw. Het laatste bericht is dat het in handen is van een rijke en anonieme Amerikaan. Gelukkig maakte Mulder er bijtijds een foto van. Die hangt in de kerk en er worden kaarten van verkocht.
Hoe anders wordt het als hier in de kerk een loden grafkist te zien is uit de vroege middeleeuwen toen het christendom hier nog geen voet aan de grond had gekregen. De kerk zou van zijn zorgen verlost zijn. Iedereen zou Zweeloo kennen.
Kiemen in Drentse grond
Het dorpje zou internationaal op de kaart staan. En het zou niet alleen door Van Gogh bijdragen aan de brede welvaart in Zuid- en Oost Drenthe, die onder de noemer van ‘Kiemen in Drentse grond’ is vastgelegd in de Regio Deal.
Berends vindt dat de zaak een open einde heeft. „Er is een loden kist geweest. Dat staat vast. Als die niet hier ligt, is die gestolen. Iemand in Zweeloo weet misschien het antwoord, maar zwijgt.” In het boek De laatste stam wordt op het laatst een man opgevoerd die zegt: „De hele vloer moet eruit.” Mulder gaat daaraan niet beginnen. En als, dan vraagt hij eerst toestemming.
Kerkbestuur graaft illegaal onder kerkje Zweeloo. ‘We hoopten op een schat en waren bang voor roofridders’
De mannen hebben meermalen gegraven in het monumentale kerkje van Zweeloo. Foto: Willy Berends
Abonneren op:
Posts (Atom)