Poederbrieven en bezoek aan huis: natuurbeschermers worden steeds vaker bedreigd
De doodsbedreiging aan het adres van een medewerker van de Vlinderstichting lijkt niet op zichzelf te staan. Een rondgang onder natuurbeschermers leert dat bedreigingen in alle gradaties aan de orde van de dag zijn. ‘Intimidatie werkt dus, en dat is zorgwekkend.’
De Vlinderstichting publiceerde vorige week een onderzoek naar de aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen in tien Natura 2000-gebieden. ‘Pesticiden wijdverspreid over Natura 2000-gebieden’, luidde de kop boven het bericht dat de Vlinderstichting verspreidde. Het rapport zelf maakte melding van 51 verschillende pesticiden, plus een paar giftige afbraakstoffen daarvan. Enkele aangetroffen middelen (zoals DDT) zijn al lang verboden in Nederland.
In sommige gebieden, zoals Kennemerland-Zuid, werden relatief weinig pesticiden aangetroffen, maar Natura 2000-gebieden als Borkeld, Groote Peel en Loonse & Drunense Duinen sprongen eruit in de negatieve zin. Ook op de meest geïsoleerde plek die bemonsterd is, het middelpunt van de Veluwe, werden 13 verschillende middelen gevonden in de vegetatie, meldde het rapport. ‘Hoewel de concentraties van de gevonden middelen over het algemeen laag zijn, baart het zorgen dat er zoveel verschillende middelen op één plek te vinden zijn’, luidde de conclusie.
Dat leidde tot een anoniem briefje aan het woonadres van de betrokken onderzoeker. De dader eiste dat het rapport offline zou worden gehaald. Daaraan heeft de Vlinderstichting gehoor gegeven. De stichting heeft aangifte gedaan van de bedreiging. De resultaten zullen ooit terugkeren in het langer lopende onderzoek waarvan dit rapport deel uitmaakte, zo verzekert een medewerker van de Vlinderstichting.
De bedreiging aan het adres van een natuurbeschermer is geen incident, zegt Johan Vollenbroek, die als voorzitter van Mobilisation for the Environment (MOB) juridische procedures voert om natuur te beschermen. Hij spreekt uit ervaring: ‘Het laatste jaar is het rustig, maar twee jaar geleden ontvingen wij geregeld poederbrieven en werden we online bedreigd.’ Hij doet geregeld aangifte bij de politie.
Verhaal halen
Vorig jaar werd een man uit Twente veroordeeld tot een taakstraf wegens online bedreiging van Vollenbroek. ‘De man bleek zonder vergunning drie schietklare pistolen en geweren in huis te hebben’, zegt Vollenbroek. In 2020 zetten 150 boze boeren uit de Achterhoek koers naar zijn woonadres in Nijmegen, om ‘verhaal te halen’ over zijn acties in het stikstofdossier. D66-voorman Rob Jetten sprak toen van ‘onacceptabele intimidatie’.
Vollenbroek vindt het besluit van de Vlinderstichting om het rapport offline te halen ‘ongepast’. Vandaar dat zijn stichting het - geanonimiseerd - op zijn site publiceerde.
Ook Maurice la Haye van de Zoogdiervereniging kent zulke praktijken. ‘In de wereld van de zoogdierbeschermers zijn bedreigingen aan de orde van de dag’, beaamt hij. Hij kent een wolvenexpert die serieus bedreigd werd. Sommige wetenschappers zouden zich volgens hem hebben teruggetrokken van het dossier wolf, uit angst voor de reacties.
‘Je ziet de polarisatie in de hele maatschappij toenemen, dus ook hier. Op sociale media worden wij continu uitgemaakt voor leugenaars en zakkenvullers. Blokkeren en negeren is de enige remedie daartegen. Wij verspreiden ook geen berichten meer op Facebook of X, dat heeft geen enkele zin, en je stookt het vuur er alleen maar mee op.’
Geweld en intimidatie
Een belangrijke aanzet waren de acties van de Farmers Defence Force, zegt La Haye. ‘Die sfeer van knokploegen heeft een klimaat geschapen waarin je met geweld en intimidatie effect kunt hebben. Acties als deuren van een provinciehuis barricaderen met tractoren hebben verlammend gewerkt op de besluitvorming rond stikstof. Intimidatie werkt dus, en dat is zorgwekkend.’
In het buitenland zijn bedreigingen van natuurbeschermers nog veel omvangrijker. In 2023 werden minstens 196 mensenrechten- en natuurbeschermingsactivisten vermoord, meldden de organisatie Global Witness in een rapport. Tweederde van de slachtoffers viel toen in Colombia, het land dat een jaar later de biodiversiteitstop organiseerde.
https://www.volkskrant.nl/wetenschap/poederbrieven-en-bezoek-aan-huis-natuurbeschermers-worden-steeds-vaker-bedreigd~b62b23a7/
